/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
فهرست
مقدمه
جوان و اخلاق و معنويات
جوان و مطالعه و سرگرمي
جوانان و هنر و ظرافت
مشاركت اجتماعي
خودشناسي
خلاقيت
وحدت باخود
نياز به هويت ديني
مسئوليت پذيري
پذيرش جنسيت
مفهوم شناسي هويت
شاخص هاي جوانان درهويت
بحران هويت
اختلالات هويت
پيامد فقدان هويت
آرمانهاي جواني كه داراي هويت است
جوان كيست
ارتباط صحيح
رابطه با والدين
منابع
كتاب ، جوان و تجربه زندگي در اوقات فراغت تأليف دبيرخانه شوراي عالي جوانان
جوان و بحران هويت نوشته دكتر محمد رضا شرفي
جوانه هاي جوان نوشته سيدمهدي شمس الدين
تحليلي بر پيرامون مسائل جوانان و جامعه سيد مهدي شمس الدين
مقدمه
عالم جواني آميزه اي شيرين و شگرف از شعر و شعور، شور و اشتياق و احساس و انديشه در زندگي انسان است . جوانان ، شريان گرم و حياتي جوامع ، وجدان آگاه و بيدار ملتها و بازوان كارآمد و تواناي دولتها محسوب مي شوند درايت و هوشمندي اسلامي و انقلابي ايجاب مي كند كه با تلاش و مجاهدت عمومي و بهره گيري از تواناييها و امكانات ملي ، فضاهاي سالم فرهنگي براي پرورش روحهاي شفاف و روشن جوانان فراهم شود تا گل ايمان و معنويت در گلستان وجودشان بشكفد و گلاب كمال و فضيلت در بوستان ضميرشان بجوشد. امروزه جوانان بيشتر از گذشته به يك ايمان و باور مذهبي نيازمندند تا زندگي آنان را در مجموعه هستي ممكن و مطبوع سازد و با شكستن قالبهاي موروثي و تجملي ، آزادي ، آگاهي و عزت و شرافت اسلامي آنان را تضمين نمايد. تنها در پرتو جاذبه هاي معنوي دين و اخلاق است كه مي توان به زندگي نسل جوان قد و اعتبار بخشد . جوان مسلمان بايد زندگي را به گونه اي تجربه كند كه از فايده هاي زميني و مائده هاي آسماني يكسان بهره گيرد. جرعه اي از چشمه سار معرفت و جوشش زلال معنويت بنوشد خوشه اي از خرمن علم و ادب و هنر بچيند به جاي تكرار انديشه ها، انديشيدن را بياموزد با كار و ابتكار از مواد تكرار برهد با زهد و قناعت از آنها و آرزوهاي دورو دراز بگذرد و با عبادت و نيايش دروازه ملكوت بگشايد، امروزه برخي از جوانان براي گذراندن اوقات فراغت خود ورزش و تفريح را انتخاب مي كنند و خانواده ها مي توانند با تشويق و ترغيب جوانان را به نرمش و ورزش ساده دعوت كنند از جمله كارهايي كه خانواده ها در اين زمينه مي توانند براي جوانان خود انجام دهند عبارت است از : تهيه امكانات و وسايل لازم براي سرگرميهاي سالم فكري ، ترغيب جوانان به استفاده از نشريات و مجلات مفيد ورزشي انتقال تجربيات مفيد ورزشي و بازيهاي سنتي ، تنظيم برنامه هاي غذايي نوجوانان در جهت حفظ امادگي بدني ، تشويق جوانان به ورزشهاي سنتي به منظور تكوين و تقويت روحيه جوانمردي استفاده از موسيقي سنتي ايراني براي آرامش و تأمين بهداشت رواني ، نمايش سيرك و ورزشهاي رزمي و پهلواني براي جوانان ، انتشار مجله « ورزش دختران » براي تشويق و مجاهدت و فقدان به ورزش …. اميد است در پرتو الطاف بيكران الهي و تلاش و مجاهدت مسئولان متعهد و مدبر و همياري و همكاري جوانان برومند ، شعاع نوراني اسلام و تعاليم معنوي آن در همه ابعاد زندگي نسل جوان تبلور و تجلي يابد و هزاران فرصت روشن و شفاف در زندگي آنان بشكفد و فضاي فرداي جامعه اسلامي را به رايحه دلپذيرش معطر نمايد.
عالم جواني آميزه اي شيرين و شگرف از شعر و شعور ، شور و اشتياق و احساس و انديشه در زندگي انسان است. جوانان شريان گرم و حياتي جوامع ، وجدان آگاه و بيدار ملتها و بازوان كارآمد و تواناي دولتها محسوب مي شوند درايت و هوشمندي اسلامي و انقلابي ايجاب مي كند كه با تلاش و مجاهدت عمومي و بهره گيري از تواناييها و امكانات ملي ، فضاهاي سالم فرهنگي براي پرورش روحهاي شفاف و روشن جوانان فراهم شود تا گل ايمان و معنويت در گلستان وجودشان بشكفد و گلاب كمال و فضليت در بوستان ضميرشان بجوشد . امروزه جوانان بيشتر از گذشته به يك ايمان و باور مذهبي نيازمندند تا زندگي آنان را در مجموعه هستي ممكن و مطبوع سازد و با شكستن قالبهاي موروثي و تحميلي ، آزادي آگاهي و عزت و شرافت اسلامي آنان را تضمين نمايد. تنها در پرتو جاذبه هاي معنوي دين و اخلاق است كه مي توان به زندگي نسل جوان قد و اعتبار بخشد، جوان مسلمان بايد زندگي را به گونه اي تجربه كند كه از فايده هاي زميني و مانده هاي آسماني يكسان بهره گيرد . جرعه اي از چشمه سار معنويت بنوشد خوشه اي از خرمن علم و ادب و هنر بچيند به جاي تكرار انديشه ها ، انديشيدن را بياموزد با كار و ابتكار از مدار تكرار برهد با زهد و قناعت از آزها و آرزوهاي دو رو دراز بگذرد و با عبادت و نيايش دروازه ملكوت بگشايد امروزه برخي از جوانان براي گذراندن اوقات فراغت خود موضوع هايي را انتخاب مي كنند. كه اين موضوع ها به شاخه هاي گوناگوني تقسيم مي شود يكي از شاخه هاي گذراندن اوقات فراغت ورزش و تفريح است كه خانواده ها مي توانند با تشويق و ترغيب جوانان را به نرمش و ورزش ساده دعوت كنند از جمله كارهايي كه خانواده ها در اين زمينه مي توانند براي جوانان خود انجام دهند عبارت است از : تهيه امكانات و وسايل لازم براي سرگرميهاي سالم فكري ، ترغيب جوانان به استفاده از نشريات و مجلات مفيد ورزشي ، انتقال تجربيات مفيد ورزشي و بازيهاي سنتي به منظور تكوين و تقويت روحيه جوانمردي استفاده از موسيقي سنتي ايراني براي ايجاد آرامش و تأمين بهداشت رواني ، نمايش سيرك و ورزشهاي رزمي و پهلواني براي جوانان ، انتشار مجله « ورزش دختران » براي تشويق و ترغيب دختران به ورزش ، برنامه ريزي فصلي براي سرگرمي جوانان با صيد و شكار طبيعت اطراف محل زندگي ، برگزاري مسابقات ورزشي بين دانش آموزان و دانشجويان در سطح مناطق كشوري و جهاني ، تشكيل اردوهاي فرهنگي ، ورزشي و تنظيم برنامه هاي ويژه براي تقويت روحيه ي جمعي ، ايجاد مكان هاي ورزشي براي دختران جوان در مؤسسات آموزشي ، به كارگيري جوانان ورزشكار براي كنترل و مراقبت و تأمين آرامش و امنيت عمومي محلات .
يكي ديگر از راه هاي گذراندن اوقات فراغت اخلاق و معنويات است. كه جوانان در اين راه مي توانند تلاش هايي از قبيل 1ـ تلاش در جهت حفظ سلامت نفس و تعادل رواني جوانان بر اساس فضايل و مكارم اخلاقي ، 2ـ هدايت رفتار عاطفي و تعامل اجتماعي براي ايجاد اعتدال در شخصيت انساني آنان ، 3ـ برنامه ريزي در معرفي دين به نسل جوان به عنوان آيين زندگي در جريان تربيت خانوادگي ، 4ـ برگزاري جلسات قرآني به منظور مأنوس ساختن جوانان با فرهنگ معنوي قرآن و تعاليم الهي ، 5ـ اهداي قرآن ، رساله اكلام و كتب مذهبي و اعتقادي به نسل جوان در جشنها و اعيار مذهبي ، برگزاري جشن عبادت و تشريف براي نوجوانان دختر و پسر در خانواده به كمك مراكز ديني ، 7ـ تنظيم برنامه جهت احياي سنت زيارت اهل قبور و برگزاري مراسم ادعيه به صورت جمعي 8ـ معرفي نوجوانان و جوانان نمونه در مراسم ويژه مدارس و دانشگاه ها براي الگوسازي رفتاري ، 9ـ تهيه و تنظيم آداب شرعي و اكلام اخلاقي در بروشوراي ويژه براي نسل جوان 10ـ برگزاري مسابقات حفظ ، قرائت و تفسير قرآن در مراكز آموزشي و اهداي جوايز به برگزيدگان 11ـ نمايش فيلمهاي آموزشي در خصوص تربيت مذهبي جوانان و تقويت باورهاي ديني آنان ، 12ـ حمايت مادي و معنوي در جهت تقويت انجمنهاي اسلامي و جلسات مذهبي جوانان ، 13ـ دعوت اهالي محل از معلمان دين و اخلاق براي اداره ي جلسات مذهبي درمنازل 14ـ تعليم همسايگي و حسن سلوك با اطرافيان به جوانان در برنامه هاي آموزشي 15ـ استفاده از تابلوهاي اعلانات خانه فرهنگ محله براي ابلاغ اخبار فعاليتهاي مذهبي 16ـ تشويق جوانان به صله ارحام و بازديدهاي مقطعي براي تقويت صميميتها و ارتباطات خانوادگي 17ـ شركت داوطلبانه جوانان در مراسم يادمان و بزرگداشت شهداي انقلاب و دفاع مقدس درمحلات . 18ـ استفاده از جوانان در حوادث غير مترقبه و رفع نيازهاي اجتماعي خانواده ها در مواقع اضطراري 19ـ حضور امام جماعت مسجد در جشنها و مراسم عقد و عروسي جوانان ، 20ـ شركت جوانان درمراسم دعا و نيايش و به مناسبت اعياد و جشنها مذهبي در محل نمادهاي مردمي و طرح و معرفي داستانهايي از زندگي معصومين و علماي مذهبي براي تعميم اخلاق اسلامي
نمونه هايي از اوقات و فراغت در زمينه ي مطالعه و سرگرمي
1ـ ايجاد كتابخانه هاي كوچك شخصي در خانواده براي استفاده علمي جوانان 2ـ آموزش مقدماتي نوجوان در خصوص مراعات آداب تعليم و تعلم اسلامي در مراكز آموزشي 3ـ آموزش روشها و فنون علمي مطالعه و تحقيق به فرزندان و انتقال تجربيات فرهنگي به آنان 4ـ كمك به جوانان متعهد در جمع آوري افسانه ها و فرهنگ عاميانه براي تدوين ادبيات داستاني شركت فعال در مراسم ويژه مدارس و دانشگاهها براي اهداي جوايز به نويسندگان جوان كمك به فرزندان در استفاده از بروشورهاي علمي و مطالعاتي كتابخانه هاي مدارس و دانشگاهها تعليم شيوه هاي علمي تفارب آرا و تعاطي آمار به جوانان در آموزش هاي فوق برنامه تدوين و تنظيم زندگينامه علمي دانشمندان و محققان به منظور معرفي و الگو سازي براي جوانان توليد وسايل و ابزارهاي ابتكاري به منظور ايجاد سرگرمي هاي مفيد وسازنده علمي براي جوانان برگزاري مراسم تجليل از دانشمندان و فرهيختگان برجسته جهت معرفي ابعاد شخصيتي آنان برگزاري مسابقات مقاله نويسي جوانان محله به جوانان برگزيده در مسابقات مقاله نويسي و كتابخواني برگزاري شب شعر در خانه هاي فرهنگي محله براي سرگرمي جوانان تهيه نشريات و روزنامه هاي صبح و عصر براي مطالعه جوانان در اماكن عمومي محله هاي زندگي تهيه جداول و سرگرميهاي فكري در ابعاد مختلف علمي و فرهنگي براي استفاده نسل جوان تشويق جوانان به تلاش در زمينه هاي فرهنگي – هندي و آشنايي با مواريث فرهنگي اسلام و ايران اعطاي جوايز ارزنده به آثار برگزيده جوانان در مسابقات و جشنواره هاي فرهنگي – هنري ايجاد سالين ها و تالارهاي مناسب براي نمايش ها و فعاليتهاي هنري جوانان در روزهاي تعطيل برگزاري اردوهاي فرهنگي – هنري براي جوانان به تناسب استعدادهاي فرهنگي هنري آنان معرفي شيوه هاي مطالعاتي و تلاشهاي علمي و اعتقادي دانشمندان مسلمان در نونهاي مذهبي نصب تابلوهاي اعلانات براي درج حديث هفته و توضيحات ضروري و ذيل روايات اسلامي برگزاري ملسبات نقد و بررسي كتابها و آثار علمي و فرهنگي براي روشنفگري نسل جوان تهيه كتابهاي تفسير آسان قران جهت آشنايي دانش جوانان با فرهنگ و معارف قرآني همكاري در جهت بر پايي مجالس بزرگداشت مشاهير علم و فرهنگ و معارف قرآني همكاري در جهت برپايي مجالس بزرگداشت مشاهير علم و ادب در مراكز فرهنگي جوانان .
نمونه هاي اوقات فراغت در زمينه ي آداب اجتماعي
1ـ تدبير خانوادگي جوانان بر اساس روابط – حسن سلوك و نوعدوستي در معاشرت باديگران – 2- ترغيب و تشويق جوانان به اصلاح فرهنگ اجتماعي جهت دالپذير ساختن جلوه هاي زندگي اجتماعي 3- عادت دادن جوانان به صله ارحام و تفقد و عباده بيماران و دردمندان در روزهاي تعطيل 4- عادت دادن جوانان به شيوه هاي اسلامي امر به معروف و نهي از منكر به عنوان وظيفه اجتماعي 5- آموزش جوانان در خصوص آداب زيارت و مناسك عمل جشنهاي ملي و اعيار مذهبي 6- تربيت اجتماعي جوانان در جريان برنامه هاي جمعي و فعاليتهاي اجتماعي مدرسه و دانشگاه 7- ترغيب جوانان به اصلاح فرهنگ اجتماعي و اعانت مظلومان دشمني با ستمگران 8- برگزاري يا دواره شهداي انقلاب اسلامي و دفاع مقدس تشكيل گروه هاي امدادي براي رفع مشكلات و حوادث غير منتظره در مدارس و دانشگاه ها القاي عادات حسنه و شيوه هاي مطلوب سلوك اجتماعي به نسل جوان در جريان فعاليتهاي روزمره مشاركت داوطلبانه جوانان در برگزاري مراسم عذا و عروسي براي همنوايي با مردم در غم و شادي همكاري جوانان با شوراي محل در رفع كدورتها و خصوصيات موجود بين ساكنان محله تنظيم برنامه در خصوص كنترل و مراقبت جوانان و جلوگيري از شرارت و فساد در اماكن عمومي برگزاري مراسم بزرگداشت و تقدير از افراد خير و نيكو كار محله جهت تكريم متام معامحان دعوت ترغيب جوانان به معروفات و نهي آنان از منكرات به كمك جوانان ياوران صالح و مومن نمايش فيلمهاي آموزنده به منظور تقديت روابط انساني و مناسبات مردي جوانان در اوقات فراغت تبليغ و اشاعه محبت اهل بيت از طريق برگزاري مجلس ها ذكر مناصب و سلارم معصومين تقويت روحيه فتوت و جوانمردي و مردمرادي و انسان دوستي جوانان در جريان فعاليتهاي اعتقادي تحريض و تشويق جوانان به عيادت بيماران و تفقد آسيب ديدگان و دستگيري از مستمندان اعمال مراقبت و نظارت بر شيوه پوشاك و آرايش كارمندان و كارگران در محيطهاي اداري و شغلي كمك به تاسيس موزه هاي مردم شناسي به منظور معرفي جلوه هاي زيباي سنتهاي ملي و جوانان آگاه ساختن جوانان نسبت به موانع حق و تكليف در برابر قشرهاي مختلف اجتماعي
نمونه هايي از اوقات فراغت از ديدگاه هنر دوستان و ظرفيت كاركنان
هدايت شروع شدن و جوششهاي هنري جوانان در مسير آرمانهاي اسلامي و رشد عواطف انساني تحريض و تشويق جوانان به آميختن هنر با تعهد و دردمندي و مرد مداري دهند در خدمت مردم تشويق دختران جوان به فراگيري طرايف هنري و مبادرت به آفرينشهاي هنري در اوقات فراغت حضور فعال خانواده ها در جشنواره هاي فرهنگي – هنري و مبادرت به آفرينشهاي هنري در اوقات فراغت حضور فعال خانواده ها در جشنواره هي فرهنگي – هنري جوانان ( خانه فرهنگ محلات )
تهيه عكس و فيلم از مراحل رشد و زندگي فرزندان جهت تشكيل البوم ويژه براي آنان كنترل و مراقبت در خصوص نوارهاي موسيقي مورد استفاده نوجوانان در اوقات فراغت برگزاري آزمون سنجش استعداد ها ، قابليتها و نگرشهاي هنري جوانان در سطح مختلف برگزاري جشنواره فيلم جوان جهت انتخاب و تشويق هنرمندان برتر در عرصه هنر هفتم احداث مراكز هنري براي جوانان روستايي و عشايري جهت احيا و اشاعه هنرهاي سنتي و بومي برگزاري مسابقات هنري بين جوانان هنرمند محله به صورت منطقه اي و تشويق افراد برگزيده تهيه مجلات و نشريات هنري براي استفاده و سرگرمي فكري جوانان محله در اوقات فراغت تاسيس نگارخانه براي نمايش آثار ممتاز هنري جوانان در مناطق شهري ، روستايي ، عشايري آموزش فن حفظ به تقويت بيان و سخنوري و پرورش فكر و قدرت نويسندگي در جوانان توسعه و تجهيز كانون هنري در سطح مناطق روستايي و عشايري براي رشد و پرورش جوانه هاي هنر تهيه فيلم مستند از مناسك عملي عبادات جمعي و مراسم دعا و نيايش جوانان منطقه دعوت از هنرمندان مسلمان براي شركت در همايش هاي مذهبي جونان در مساجد و مراكز ديني استفاده منطقي مناسب از حسينيه ها براي نمايش هاي مذهبي و معرفي هنر ديني به نسل جوان فعاليت حوزه خوش جوانان در برگزاري مراسم اعيار ملي و مذهبي در ادارات وموسسات شغلي چاپ و نشر پوسترهاي زيبا و جذاب از چشم انداز ها و مناظر طبيعي بحراني استفاده نسل جوان معرفي هنرمندان بزرگ جهت تشويق و ترغيب نسل جوان به فراگيري هنرها در عرصه هاي گوناگون برخي از جوانان اوقات فراغت خود رابا تفرج و سياحت مي گذرانند و برخي نيز با مشكلات اجتماعي كه ما در اينجا نمونه هايي از آن ها را براي شما بيان خواهيم كرد .
توجيه فرزندان در خصوص شيوه هاي حفظ و مراست از ميداث فرهنگي در جريان سير و سفر آشنا ساختن نوجوانان با افسانه هاي قومي وملي سرزمين ايران در قالب قصه ها و داستانهاي جذاب تهيه سفر نامه هاي جهانگردان وسياحان مشهد تاريخ براي مطالعه فرزندان در اوقات فراغت تشكيل آلبوم ويژه براي نوجوانان جهت نگهداري عكسهاي دوران سير و سياحت تشكيل جلساتي در ارودي سفر به منظور بررسي سفر نامه هاي سياحان و جهانگردان بزرگ تهيه و تنظيم شناسنامه فرهنگي مناطق مختلف كشور براي توسعه اطلاعات ايران شناسي جوان جمع آوري كمك هاي مردي براي پشتيباني مالي از كاروانها و گروه هاي سياحتي جوانان محله ارتباط مراكز توريستي جهان اسلام جهت مبادله كاروانهاي سياحتي – زيارتي جوانان
مشاركت اجتماعي
ايجاد حساسيت در جوانان نسبت به سرنوشت اجتماعي مردم در جريان تربيت خانوادگي آموزش قوانين مدني و ضوابط و مقررات اجتماعي به فرزندان در جريان تعليم وتربيت خانوادگي نوسازي ، توسعه و تجهيز مراكز و موسسات آموزشي و فرهنگي به كمك فعاليتها داوطلبانه جوانان تكشيل گروه پليس محله از جوانان بيعي جهت كمك به نيروهاي انتظامي در براقراري نظم و امنيت تاسيس خانه هاي تعاون در محلات براي ورود جوانان به عرصه هاي تلاش و كوشش اجتماعي به كارگيري جوانان در ساخت مجتمع هاي مسكوني ويژه جوانان متاهل در شهرهاي بزرگ اميد است در پرتو الطاف بيكران الهي و تلاش و مجاهدت مسئولان متعهد و مدبر و همياري و همكاري جوانان برومند ، شعاع نوراني اسلام و تعاليم معنوي آن در همه ابعاد زندگي نسل جوان تبلور و تجلي يا بدو فراوان فرصت روشن و شفاف در زندگي آنان بشكفد و فضاي فرداي جامعه اسلامي را به رايحه دلپزيرش معطر نمايد .
خودشناسي
پيشينه از اين درتعريف هويت بيان شد كه ابتدا براي فرد اين پرسش كه من كيستم ؟ مطرح مي شود و پس از آن چه نقشي دارم ؟ عنوان مي گردد چنانچه بيشتر به معني اول تاكيد داشته باشيم رابطه ميان خودشناسي و هويت فردي تعريف مي شود زيرا هويت همان حقيقت شخصي است كه مشتمل بر صفات جوهري او مي باشد و اين همان مقدمه اي اس كه در خودشناسي به دنبال دست يافتن به ان مي كوشيم ندا مي توان گفت كه با تحقق خودشناسي بخش عمده اي هويت فردي نيز محقق مي شود . شناخت آدمي از شخصيت خوشتن همچون منشور كثير الاضلاعي است كه شامل جلوه ها و منظره هاي متنوع و متعددي مي باشد اگر چه احاطه فرد به همه جوانب خويشتن خود مقدرو نيست ولي برخي از مهمترين جنبه هاي خودشناسي عبادتند از :معرفت نسبت به تواناييها و استعداد هاي دروني . معرفت نيست به ويژگي هاي رشد و تحول ( ضعائن سنگي ) . معرفت نسبت به نيازهاي انساني رواني معرفت نيست به ضعفها و ناتواناييها و محدوديتهاي وجود خويشتن .
هدف زندگي
انان كه در زندگي هدفي فراروي خويش دارند در طوفانهاي زندگي هرگز غر نمي شوند . خط حركت معيني براي خود رسم كن و آنگاه چه در مواقع تنهايي و چه در ميان جمعيت پيوسته اين راه را طي كن .
از ويژگيهاي آدمي يكي خود آگاهي مركزيت شخصيت وي را شامل مي شود و اهميت او به ميزان خود آگاهي اش است . چنانچه براي جوان هدف زندگي مشخص شود . مي توان نتيجه گرفت كه بخشي از خود آگاهي وي تحقق يافته است . زيرا در اين صورت است كه وي مي داند چه خواهد ، چه مي كند و نيز مي داند به كجا مي رود . و اينها همه بخشهاي مهم زندگيش را شامل مي شود .
هدفها ، آدمي را به كار و كوشش و تكاپو وا مي دارند . روش زندگي او را معين مي كنند و به عبارت ديگر اين مقوله از او جدا شدني نيستند و هويت فردي وي را تعريف مي نمايند ن.
خلاقيت
صاحبنظران ، گرايشهاي فطري انسان را شامل حقيقت جويي ( دانايي ) فضيلت خواهي ( خير اخلاقي ) . عشق و پرستش . تمايل به زيبايي و خلاقيت مي دانند . به اين معنا كه آدمي از درون نوعي تمايل به پديده هاي مذكور ، در خود احساس مي كند بي آنكه از عوامل بيروني آنها را كسب كرده باشد لذا آدمي ، نوعي تمايل به پديده هاي مذكور ، در خود احساس مي كند بي آنكه از عوامل بيروني آنها را كسب كرده باشد لذا موجودي است كه نو افريني ، ابتكار و خلاقيت را فطرتا دوست دارد و چنانچه موفق به خلق آثاري در زمينه هنري صنعيت و يا ادبيات شود و نوعي احساس رضايت بخشي ازوجود خويش را در آنها متحمل مي شود . بر اين اساس ، خلاقيت با هويت ، پيوند مي يابد و هر تعبير اريكسون چنانچه از طريق خلاقيت نتواند هويت خويش را تحقق بخشد ان را ازراه همانند سازي با ديگران تامين مي نمايد .
آدمي كه مكتب روانشناسي فردي را پايه گزاري نمود در اثر مطالب و تحقيقات پي درپي به اين نتيجه رسيد كه شخصيت آدمي فقط از استعداد هاي عزيزي وارثي و تاثيرات محيط خارجي و فعل و انفعالاتي كه حاصل مي كنند تشكيل نمي شود و تحول نمي پذيرد بلكه در اين ميان خلاقيت و ابتكاري همه در كار است عطوف كتاب « نظريه هاي شخصيت در ادامه اين بحث مي افزايد :
« خود خلاق » نظريه هاي شخصيت » در ادامه اين بحث مي افزايد :
خود خلاق با همه شباهتي كه با شيوه زندگي دارد به جز آن است . شيوه زندگي بخودي خود چنانكه اشاره شد ، جنبه واكنشي و مكانيكي دارد ، در صورتي كه خود خلاق ميان محركهاي خارجي و پاسخهايي كه بايد به آنها داده شود قرار دارد و در چگونگي و صدور پاسخها دخالت مي كند ، يعني ابتكار به خرج مي دهد ، شيوه خاص زندگي هر كس را با شيوه زندي كسان ديگر فرق دارد ، به ابتكار و خلاقيت مي پردازد . و چيزي را كه نبوده است به وجود مي آورد . « آدلر» معتقد است خود خلاق فعاليتهاي ارگانيسم را تعبير و تفسير مي كند ، به دنبال كارهاي كاذب و ابتكاري مي رود و شيوه زندگي اختصاص هر كس را معين مي كند .
در زمينه تقويت هويت فردي از طريق خلاقيت نكات زير پيشنهاد مي شود . الف : به لحاظ اينكه غالباً نوجوانان و جوانان هويت فردي خويش را بر مبناي ميزان خلاقيتشان ارزيابي مي كنند و به همان اندازه احساس اعتماد به نفس مي نمايند . ضروري است ، نظام آموزشي ما به گونه اي طراحي اجرا گردد . كه به فعاليتهاي مبتكرانه و خلاق دانش آموزان بيش از انجام امور جاري و فعاليتهاي روزمره بها داده شود تا آنها به تداوم چنين حالتي تشويق و ترغيب شوند و به عنوان مثال پاسخهاي خلاق بيش از پاسخهاي قالبي و متعارف مورد تأييد و پذيرش معلمان و مربيان گردد .
ب : والدين به منظور پرورش خلاقيت فرزندان پرسشهاي آنان را به صورت مطلوبي پذيرا بوده و ضمن ارائه پاسخهاي مناسب چنين روندي را مورد تشويق و دلگرمي قرار دهند. زيرا هر سئوال دريچه اي به جهان معرفت بوده و خلاقيت فرزندان را تقويت مي كنند و از اين رهگذر در شكل گيري هويت آنان سهم موثري ايفا نمايند.
ج : والدين در سالهاي پيش دبستاني و نيز دوران دبستان مي توانند زمينهاي مناسب را براي خلاقيت فرزندانشان مهيا نمايند و اين امر از طريق تهيه و عرضه بازيهاي فكري ، مطالعه كتابهاي مفيد و متناسب با سن آنها و مشاركت در عرصه بازي مطالعه و كندوكاو فرزندانشان امكان پذير خواهد بود .
د : اولياي مدارس و نيز والدين سعي دراين امر نمايند. كه نوجوان از طريق « يادگيري اكتشافي » با پديده هاي مورد بحث آشنا شوند بيشترين فعال خود او اين نمايد. در اين صورت نه تنها يادگيري اكتشافي پايدارتر و عميق تر در ذهن فرد باقي مي ماند . بلكه لذت و رضايت ناشي از يادگيري شخصي او را تداوم كار آموزش ياري خواهد كرد . يادآوري اين نكته مفيد خواهد بود ، كه در يادگيري اكتشافي پاسخهاي ما به پرسشهاي دانش آموزان معمولاً ناكامل و استعاري مي باشد و علاوه بر آن جنبه غير مستقيم نيز دارد. در چنين شرايطي خلاقيت بارور شده و هويت فردي شفافتر و بهتر شكل مي گيرد .
وحدت با خود
راهبي از پيرو مرشد خود مي پرسد :
« اي پير ، شنيده ام شير همين كه طعمه اي به چنگ مي آورد خواه آن طعمه يك خرگوش يا يك فيل عظيم جسته با نيروي شگرفي در چند لحظه آن را از پا در مي آورد . اي پير ، به من بگو اين چه نيرويي است ؟ و اين چه قدرتي است كه در پنجه شير نهفته است ؟ پير جواب داد :
نيروي وحدت با خود اخلاص و صميميت چنين نيرويي ايجاد مي كند. در حقيقت استفاده از تمام نيروهاي معنوي يكدل و يك جهت »
نياز به هويت ديني :
يكي از كارشناسان يونسكو معتقد است « اولين آموزش و پرورش القاي ارزشهاي نيرومند انساني به جوانانمان است . به نحوي كه با انسانيتي بهتر و والاتر رشد نمايند . آنها بايد مفهوم انسانيت را بياموزند و تا زماني كه زنده اند. به مضامين آن مقيد باشند ، علي رغم اهداف ما و علي رغم سياستها و تصميمهاي مكتوب ما ، من فكر مي كنم ، اين همان چيزي است كه كمبود آن درنظام آموزشي امروز كشورهاي پيشرفته و كشورهاي در حال توسعه ، شديداً احساس مي شود ، ظاهراً در تلاش براي تعالي علمي ، ارزشهاي انساني ، احساس همدردي ، عاطفه و محبت پايمال شده اند و رقابت براي تعالي علمي براي يكايك افراد يا يك گروه از دانش آموزان يك مدرسه كالج يا يك دانشگاه باري سنگين بر دوش انسانيت نهاده است .
دانش آموزان براي تلاش بيشتر در راه كسب متعال علمي و ورزشي علناً به بي اعتنايي و بي عاطفگي تشويق مي شوند. اين رقابت به قيمت انهدام كليه ارزشهايي تمام مي شود كه بايد به وسيله آموزش و پرورش به بشريت تفهيم و القا گردد .
مسئوليت پذيري
بخشي از هويت « هويت آدمي » در قلمروي مسئوليت ها و تكاليف فردي وي شكل مي گيرد . البته با ذكر اين نكته كه تعريف « هويت » عمدتاً به جنبه ي نقش آدمي و چگونگي ايفاي آن ناظر باشد .
وايتهد در باب ريشه ي تكليف چنين مي گويد :
« ما برآنيم كه در باب دوره ي اخير تمدن كه به اوج خود رسيده است تا بحث نماييم ، سوره اي كه حداكثر 3000 سال را در بر ميگيرد . دراين دوره متفكرين رخ نمودند و مفهوم تكليف سربرآورده و به تعريف در آمده است . بالاتر از همه روان ـ يا به عبارت ديگر ، ذهن ـ به وجود آمده است »
توصيف وي در بيان ميزان اهميت تكليف و برخي معقوله ها ، چنين است :
« اين هر سه نوع ويژگي ( زيبايي ، تمييز عقلاني و تكليف ) به بالاترين حد متصور و ممكن از رضايت از شناخت عملي مشاركت دارند ، و به اين معني مي تواند ان زيبايي خوانده شود كه رضايت نهايي خداي عشق جهان را فراهم مي آورد »
پذيرش جنسيت
چنانچه « هويت » را به منزله ي سازماني زنده و پويا ، تلقي كنيم ، مي توان نتيجه گرفت كه عناصر و اجزاي اين سازمان به طور منطقي در يكديگر تأثير و تأثر متقابل خواهندداشت . از جمله ي اين عناصر ، جنسيت مي باشد . به اين معنا كه پذيرش جنسيت جوان از جانب خود را ديگران با معنايي در شكل گيري هويت مردانه يا زنانه ايفا مي نمايد .
اريكسون معتقد است : « مسأله ي مهم ديگر ، نقش جنسي مناسب در بزرگسالي است كه براي پيدايش و تكامل احساس «هويت فردي » لازم است .
در نتيجه « رسيدن به هويت ثابت براي بعضي از گروهها مشكل تر است . مثلاً براي گروه زنان كه در بعضي جوامع ، شرايط نابرابري بامردان دارند ، دست يابي به هويت ثابت مشكل است »
از عبارت بالا اين گونه مي توان برداشت نمود : موضوعي كه با توجه به نكات ذيل قدري روشن تر مي شود :
1ـ دختر بودن يا پسر بودن ، مسئله اي نيست كه صرفاً به جنسيت مربوط باشد بلكه نحوه ي روبه رو شدن با اين موضوع و طرز تلقي خاص ناشي از آن در شخصيت جهان بر جاي مي ماند.
2ـ طرز تلقي اطرافيان به ويژه والدين از جنسيت فرزند ، در شكل گيري هويت جنسي او نقشي تعيين كننده دارد. اگر آنها جنسيت فرزند را همانگونه كه هست ، پذيرا شوند فرزند نيز در پذيرش هويت جنسي خويش نخواهد داشت .
3ـ پذيرش جنسيت به وسيله ي فرزند تابع پذيرش اين امر از سوي اطرافيان و به ويژه والدين مي باشد .
4ـ اعطاي امتيازات به فرزندان در محيط خانواده بايد به صورتي عادلانه انجام گيرد و هيچ يك از فرزندان نبايد به جهت دختر يا پسر بودن از موقعيت يا امتياز خاصي برخوردار شود .
5ـ در سطح كلان و فراتر از خانواده لازم است در برابر سازي امكانات براي دختر و پسر تلاش نمود. اين امكانات اعم از فرصتهايي براي فعاليت هاي فكري ، فرهنگي ، آموزشي ، اجتماعي و نيز اوقات فراقت مي باشد .
مفهوم شناسي هويت : تاملي د ر معنا و مفهوم حدود انتظاران مارا از اين محبت مشخص مي كند و در فرهنگ معين هويت به معني حقيقت شي يا شخصي كه مشتمل بر صفات جوهري او باشد امده است هويت در لغت به معناي شخصيت ، ذات هستي رو جود و فسول به هومي باشد همچنين معين به معناي ذات باري تعاي و هستي وجود و آنچه موجب شناسي مشخص باشد مي گويند . شاخص هاي نوجواني و جواني در هويت =نوجواني يك دوره انتقال ماست 2- نوجواني دروه تحول همزمان فيزيكي و رواني است 3- نوجواني من مساله آفرين است 4- نوجواني زمان جستجوي هويت است كه معمولا در سالهاي 17،18 تا 30 سالگي را شامل مي شود كه آن را با مصادف با بلوغ كامل و ورود به دانشگاه و آشنايي كاملند با فكر منطقي تلقي مي كنند و همچنين دروه ي مقابله با دلواپسي و آشنايي با حقوق و مزايا و تكاليف و پا برجا شدن خود است .
آيا امر از هويت براي نسل جوان يك ضروري است = بله هر انساني به احساس خاص و منحصر به فرد بودن نياز دارد اگر نتواند اين احساس را از طريق خلاقيت ايجاد كند آن را از راه همانند سازي با انسانهاي ديگر تحقق مي بخشد لذا شخصيت هر انسان براساس فرصت ها و امكاناتي كه شرايط جامعه و فرهنگش براي او فراهم مي آورند شكل مي گيرد .
بحران هويت در جوان = بحران هويت واژه اي است كه به وسيله وي براي توصيف توانايي نوجوان در قبول نقشي كه جامعه از او انتظار دارد به كار رفته است اين بحران بدان جهت جدي است كه عدم موفقيت در رويا رويي با آن پيامدهاي بسياري دارد و عدم موفقيت يك نوجوان در شكل دادن به هويت فردي خود اعم از انيكه به علت تجارب نامطلوب كودكي و يا شرايط نا مساعد فعلي باشد . بحراني ايجاد مي كند كه بحران هويت يا گم گشتگي جوان نام دارد .
اتلالات هويت جوان در سن 18 سالگي ، درباره مسايل زير كه انواع گوناگوني دارد ترديد هايي دارد كه عمدتا آن مسايل عبارتند ازهدف هاي دراز مدت ، الگوهاي درستي ، رفتار و هدايت جنسي – تعيين هويت مذهبي – ارزشهاي اخلاقي و وفاداري گروهي مي باشد . پيامد هاي فقدان هويت « مردي كه قادر به يافتن ارزش هاي مثبت پايدار فرهنگ ، مذهب يا ايدئولوژي خود نيست ايده الهايش به هم مي ريزد چنين فردي كه از در هم ريختگي هويت رنج مي برند فرد مي تواند ارزشهاي گذشته خود را ارزيابي نمايد و نه صاحب ارزشهايي مي ششود كه به كمك آنها بتواند آزادانه براي آينده طرح ريزي نمايد . يكي ديگر از پيامد ها احساس بيگانگي آدمي از ديگران است و اين احساس كه ديگر فردي از جامعه بشريت نيست و او غريب و تنهاست و ديگر پيامد هاي آن مسئوليت گيرندي ، دلزدگي و بي تفاوتي جستجو نمود زيرا به طور طبيعي كسي كه نتوانست پاسخي براي سولات بياورد و در حقيقت انگيزه اي هم براي پرداختن به وظيفه خويش در قبال ديگران نخواهد داشت .
هيجانات جانشين نا پذير جوانان ، در زندگي نوجوان و جوان هيجانات جايگاه مهمي داشت و غالبا ارضا كنندخ به نظر مي رسد با اين حال اگر هيجانات به حدا شباع برسد و تمامي وجود آنان را مسخر كند جاي نگراني است به عنوان مثال مسابقات ورزشي به ويژه فوتبال در خلق هيجانات نيرومند وي رقيب به نظر مي رسند ولي زماني كه هيجانات مذكور پس از مسابقات خزوشت احساس تنهايي بي برنامگي و كلانه بودن ،بروجرد جوانان سنگيني مي كند و به بيهودگي زندگي مي انديشند درمالي كه هويت به جوان احساس عميق و ارزشمند و قابل قبول مي بخشد كه در صورت تنها بودن نيز احساس تنهايي و بي سكي نمي كند .
ويژگي هاي آرماني جواني كه داراي هويت است . 1- نيازهاي شخصي او در ارتباط با موازين اخلاقي ، معقول و قابل قبول مي باشد . 2- او با وجدان خود در يك هماهنگي نسبي به سر مي برد . 3- او عادتهاي مناسبي در رابطه با كار خواب به خورد و خوراك دارد ؟ 4- درك او از واقعيت روشن است در حالي كه او هم تخيلاتي دارد آن تخيلات هم بايد با واقعيت محك بخورد .
جوان كسيت ؟
جوان بعنوان تاثير گزارترين عوامل انساني در جوامع بشري مطرح است هر گونه ترقي و پيشرفت و در ابعاد عادي و معنوي مرهون توانايي ها ، آمادگي ها و تعدادهاي جوانان يك جامعه است .
قبل از ورود به بحث اصلي تذكر چند نكته مهم لازم است :
در قرآن مجيد از دو نوع انسان بحث شده است :
الف ) انسانهايي كه روحشان فرودگاه ملائكه است :
ان الذين قالوا ربنا الله ثم استقا مو شتنل عليهم الملائكه الا تجافوا لا تحزنوا و ابشر و باللجنه التي كنتم توعدون .
آنان كه گفتند پروردگار ماخداي يكتا است و بر اين ايمان پايدار ماندند فرشتگان رحمت بر آنان نازل شوند و مژده دهند كه ديگر هيچ ترسي از آينده و اندوهي از گذشته نداريد و شما را به بهشت موعود بشارت باد .
ب) انسانهايي كه روحشان فودگاه شيطان است :
هل انبئكم علي من تنزل الشياطين نتزل علي كل افاك اثيم . يلقون السمع و اكثر هم كاذبون
آيا شما را آگاه كنم كه شياطين بر چه كساني نازل مي شوند آنان برهردروغگويي بدكاري نازل مي شوند . گوش فرا مي دهند و بيشتر شان دروغ گويند . اين بحث در صد است وضيفه ي فرد ملائكه الله را در وجود انسانها مخصوصا جوانان ايجاد مي كند .
اگر چه جوان در اصطلاح به افرادي كه بين سنين نوجواني و پيري هستند . گفته مي شود اما در منطق دين به كساني مي گويند كه ايمان و تقوا داشته باشند . قرآن درباره ي اصحاب كهف مي فرمايد : اذا وق القيه الي الكهف .
چون جوانان بسوي غار پناه بردند .
امام صادق در اين خصوص فرمودند ك ان الصحاب الكه كانو شيوخا فسما هم الله فتيه با سيمانهم . اصحاب كهف پيرمرداني بودند كه خداوند به خاطر ايمانشان آنها را جوان ناميد .
پس اين بحث شامل كساني مي شود كه ايمان و تقوا دارند و فرقي ندارد در هر سنيني كه باشند ، منتهي نوك اصلي اين بحث سينين خاصي را نشانه گرفته است
ارتباط صحيح
معمولا براي دوره از انحرافات و فساد و نجات از ناملايمات و مشكلات بهترين راهي كه توصيه مي شود ارتباط بيشتر با خداوند است « اليس الله بكاف عبده » يعني آيا خداوند براي بنده اش كافي نيست .
بلنداي قله ي عمر
ايام جواني رسيدن به مرتفع ترين و عالي ترين منازل زندگي است . روح جوانان پر از آمال و آرزو و سرشار از عشق و اميد است . كودك ناتوان قبل از دوران نوجواني پيوسته به سوي قوت و يرو مندي پيش مي رود و در هر سال قوي تر مي شود تا به سر منزل كمال جواني و اوج قوت مي رسد و سپس از دوران جواني به سوي فرسودگي و پيري و ناتواني مي رود و هر سال ضعيف تر مي شود . بعبارت ديگر دوران كودكي و دوران جواني به منزله ي دو سرزمين متفاوت است و بلوغ ، پلي است كه اين دو سرزمين را به هم متصل مي كند . بلوغ از 12 تا 18 سالگي است كه برزخ بين اين دو دوران است و از نظر اسلام نه كودكي به حساب مي آيد و نه جواني ، و لذا 12 ساله بايد نماز بخواند و اگر خلاقي كرد از نظر اسلام حد نمي خودر ولي تعذير مي شود .
دوران بلوغ هم از نظر زيست شناسي و هم از نظر روان شناسي مقابل بحث است . به طور خلاصه مي توان گفت جوانهايي كه خواهان سعادت و خوشبختي خود هستند و كساني كه مايلند فرصت جواني را مغتنم شمارند و به طور كامل از آن بهره برداري كنند لازم است اين چند نكته را همواره به خاطر داشته باشند و در صفحه اي بنويسند و در مقابل چشم خود قرار دهند :
الف ) دوران جواني يكي از بهترين و پر ارج ترين فرصتهاي ثمربخش در طول زندگي است بشر است .
ب) استفاده از فرصت جواني و سعي و كوشش در راه بهره برداري از آن شرط اساسي كاميابي و موفقيت آدمي است .
ج) خوشبختي و بدبختي هر انساني در ايام جواني اش پي ريزي يم شود جواني كه از فرصت جواني و شادابي خود استفاده كند توانسته است با اين عمل زمينه ي سعادت خود را براي تمام ايام زندگي فراهم عمر جواني كوتاه و فرصت آن زود گذر است .يك روز غفلت وسستي باعث حسرت و خسران و مايدي ندامت و پشيماني در تمام ايام زندگي است امام علي (ع) مي فرمايد : فرصت مانند عبور ابردر گذر است پس فرستهاي نيكو را حقيقت شماريد . فرصت از دست دادنش سريع و آخرش محال است رسول اكرم (ص) فرمودند : خداوند را فرشته اي است كه هر شب فرود مي آيد و فرياد بر مي آورد كه اي جوانان بيست ساله ! تلاش كنيد و كوشش نماييد . حضرت علي (ع) فرمودند : چه نزديك است دنيا را نهادن و رفتن و چه نزديك است جواني پاپيري و در همي شكستن .
براي اينه جوانان بتوانند و دوران طولاني و خطرناك جواني رابه سلامت طي كنند و خود را از پرتگاههايي كه سر راه دارند حفظ كنند و از سرمايه هايي كه در اختيار دارند حداكثر استفاده را پيوند بايد به دو نكته توجه كنند .
اول – وضع طبيعي خود را بشناسند و تا جايي كه ممكن است از آشفتگي هاي مخصوص دوران جواني آگاه شوند و بفهمند كه در جواني عقل ضعيف و احساسات حاد و اتشين است بيشتر تصميم هاي جوانان بر اساس احساسات است نه عقل و اين خطر بزرگي است كه پيوسته سعادت آنها را تهديد مي كند .
دوم – فرصت جواني را مغتنم بشمارند . فكر گذشته ي معدم و آيندهي موهوم را از صفحه خاطر پاك كنند و تنها متوجه نقد حال باشند كوشش كنند كه از نيروهاي موجود جواني ، در راه فرا گرفتن علم و اخلاق استفاده كنند و خويشتن را انسان را شايسته سازند و خود را براي يك زندگي آبرومند و پر افتخار مجهز سازند .
عواما كنترل غرائز
عوامل كنترل نفس و محدود ساختن غرائز چيست ؟
هشت عامل مهم دارد : 1- عقل تمايلات و احساسات جوانان . عامل مهم در حركت و فعاليت آنها و به فضيلت رسيدن استدادهايشان است اما اگر اين احساسات به وسيله نيروي عقل تحت كنترل در نيايد به سرعت صاحب خود رابه سقوط ماكشاند و اين بدان جهت است كه عقل به طور فطري راهنماي پاكي و فضيلت است ولي احساس گاهي به سوي نيكي و گاهي به سوي بدي سوق مي دهد .
قال علي : وكم مي عقل الير عند خوي اميرا
علي عليه السلام فرمودند و چه بسا كه عقل انسان در بند باشد و هواي نفس او فرمانروا مي كنند
قال رسول الله عليه السلام : انما يدرك الخير كله بالغضل
پيامبر اكرم عليه السلام فرمودند : همه خيرات به وسيله عقل به دست مي آيد
قال علي عليه السلام : من غلب عقله هواه افلح و من غلب هواه عقله افنغنح
حضرت علي فرمودند : كسي كه عقلش بر هواي نفسش غالب آيد
رستگار است وكسي كه هواي نفس او بر عقل غلبه كند رسوا مي شود
نردبان تجربه
علاوه بر آنكه علم اموزي از وسايل رشد عقل اكتسابي است تجربه آموزي نيز از وسايل ديگر عقل اكتسابي است .
قال علي (ع) العقل عقلان : عقل الطبح و عقل التجربه
حضرت علي (ع) فرموده اند عقل بر دو قسم است يكي عقل طبيعي و ديگر عقل تجربه .منظور از عقل تجربه در اين حديث همان عقل اكتسابي است . بعضي جوانان لايق در مدت كوتاه زندگي خود بر اثر دقت در مسايل مياتي صدها تجربه آموخته و بسياري از نيك و بدها را شناخته اند . در مطالبي كه شايسته آنها است عاقلانه فكر مي كنند و به درستي سخن مي گويند . مردم يكي از كشورهاي غربي مثلي دارند كه : اي كاش جوانان مي دانستند واي كاش پيران مي توانستند .
جوانان بر اثر نيروي جم جواني به انجام هر كار سختي قادرند ولي به علت نارسايي عقل و تجربه نمي دانند چه كنند پيران به واسطه دلسوختگي و تجربه آموزي عقل روشني دارند و مي دانند چه كند ولي به علت ضعف جحمي قادر به انجام ان نيستند . بعضي از دختران و پسران موحق كه به بلوغ مي رسند و صورت يك مرد ويا زن رابه خود مي گيرند دچار اشتباه مي شوند و گمان مي كنند كه از هر نظر كامل شده اند و با خود م گويند مگر شخصيت ما با شخصيت بزرگسالان فرق دارد ؟ مگر ما نمي تونيم مانند انها در يك رديف باشيم ؟ و گاهي اين انديشه نا صحيح آنچنان در فكرشان قوت مي گيرد كه دچار افراط شده و بزرگسالان را مسخره مي كنند و سعي در تحميل خام خود بر آنها دارند . بعضي از جوانان در پاره اي از موراد شخصا تصميم خلاف مصلحتي مي گيرند و بدون مشورت با ديگران به فكر اجراي آن مي افتند و براي آنكه افكار بچه گانه خود را به اعضاي خانواده تحيمل كنند دست به اعمال ناپسند و مخرب مي زنند و ضعي داخلي منزل را مختل مي كنند و با كلماتي از تكنيك و فريادهايي خشن در ديگران ايجاد در عب و وحشت و هراس مي نمايند و گاهي راحت و آرام را زا پدران و مادران و ساير افراد خانواده سلب مي كنند و قدر و منزلي به دست آورند و در نظر ديگران بزرگ و با شخصيت جلوه كنند غافل از انيكه اين اعمال خام و غير عقلاني از شخصيت آنها مي كاهد و ارزش و راهمه كه نزد ديگران دراند از دست مي دهند . اينان ظاهر خود را مابينند و باطل خود اگاه نيستند بلوغ جنسي و كمال جنسي را مابيفزا ما غافلند كه از نظر ديني و علمي بلوغ جنيس غير از بلوغ عقلي است و معمولا چند سال بعد از بلوغ جنيسي بلوغ حاصل مي شود البته اين امر استثنايي است . مثل ائمهه اطهار (ع) همچون جواد و امام زمان (ع) و يا حضرت عيسي (ع) فرموده اند عقل جوان در سن بيست و هشت سالگي كامل مي شود براي حفظ جوانان از فطرات تصميم هاي بحولانه و افزايشهاي زندگي عمل به دو رهنمود مهم است . 1- بررسي عواقب كار امام صادق (ع) فرموده اند رسول اكرم (ع) بر مردي كه تقاضاي موعظه داشت فرمودند : براي انجام هر كاري قبلا بر عاقبت ان كار فكر كن اگر شايسته و حق بود انجام بده و گرنه خود داري كن .
بهره وري از تجزيه ها : استفاده از تجربيات سالخورده گان ، موجب تقويت عقل جوانان است حضرت علي (ع) فرمودند : پيران در خانواده ها به حكم پيامبران امنا هستند : الشيخ في قومه يا لني في امته و كار آنها مانند پيامبران الهي راهنمايي ديگران است :
رابطه با والدين :
يك جوان حتي اگر ايمان به خداوند و قرآن نداشته باشد به گواهي عقل و وجدانش بايستي تسليم و مطيع پدر و مادرش باشد و از آنان با كمال تواضع و ادب فرمانبرداري نمايد چه رسد به جوان مسلمان و پيرو دستورات عزت آفرين ديني .
خداي سبحان در قرآن كريم ما فرمايد : و خداي حكم كرده كه جز او هيچ كس را نپرستيد و درباره پدر و مادر نيكويي كنيد چنان كه يكي يا هر دو آنها سالخورده شوند كلمه اي كه رنجيده خاطر شوند مگوي و كمترين آزار به آنها نرسان و با ايشان به اكرام و احترام سخن گوي و هميشه پروبال تواضع و تكريم را با كمال مهرباني نزدشان بگستران ما و بگو پروردگار را چنان كه پدر و مادر مرا از كودكي به مهرباني بپرورند تو در حق آنها رحمت و مهرباني فرما . پيامبر فرمودند : پدر و مادر همان بهشت و جهنم تو هستند يعني در سايه ي انها و با برخورد با ايشان بهشتي يا دوزخي مي شوي .
امام علي ( ع) مي فرمايند : نيكي به پدر و مادر بزرگترين واجبات است پيامبر فرمودند : بهترين عمل نزد خداوند عبارت است از:
1ـ نماز اول وقت 2ـ نيكي به والدين
نيكي به پدر و مادر چنان اهميت دارد كه حتي پس از مرگ آنها نيز بايد بر آن مداومت داشت . مثلاً : انجام خيرات براي پدر و مادر ، زيستن و عملكرد شايسته اي كه موجب تحسين والدين از ناحيه مردم باشد پرهيز از هركاري كه نفرين و لعنت مردم براي آنها را در پي داشته باشد . خداوند مي فرمايد : پدر و مادر را با كلام زيبا خطاب كن معنايش اين است كه اگر آنها تو را كتك زدند، بگو خدا شما را مورد رحمت و آموزش قرار دهد.
حقوق والدين بر اولاد عبارتند از :
1ـ به نام صدا نزدن آنها
2ـ تشكر و سپاس پيوسته از آنها داشتن
3ـ جلوتر از آنها را نرفتن
4ـ اطاعت محض از آنها در غير معصيت خداوند
5ـ زودتر از آنها در مجلس نشستن
6ـ كاري كه موجب بدگويي مردم نسبت به انها شود انجام ندادن